DOCUMENTATION CENTER KOSOVO IS A PUBLIC SPACE USED FOR INFORMATION ABOUT THE KOSOVO WAR, DEALING WITH THE PAST AND TRANSITIONAL JUSTICE

The data collected over the years by courts, publications and research are presented in the form of exhibitions, documentaries, lectures and debates in order to inform the public about the facts of the war in Kosovo and to create a new comprehensive space for the creation of collective memory.

ekspozitat

ICTY: THE KOSOVO CASE, 1998-1999

The political crisis that had been developing in Kosovo from the late 1980s and throughout the 1990s culminated in an armed conflict between the forces of the Federal Republic of Yugoslavia (FRY) and Serbia and the Kosovo Liberation Army, or KLA, from mid-1998. During that conflict there were incidents where excessive and indiscriminate force was used by the Yugoslav Army (VJ) and Serbian Police units of the Ministry of the Interior (MUP), resulting in civilian deaths, population displacement and damage to civilian property. Despite efforts to bring the crisis to an end, which included sending an international verification mission to Kosovo, the conflict continued through to and beyond 24 March 1999, when NATO forces launched an air campaign against targets in the FRY. The bombing campaign ended on 10 June 1999, followed by the withdrawal of FRY and Serbian forces from Kosovo.

A Crime That Was Waiting to Happen

The Delayed Crime Scene Investigation

The Last Exodus of the 20th Century

Those Who Survived Kosovo Killing Fields

No Corpse – No Crime

Beyond Reasonable Doubt

Too Many Obstacles, Too Little Evidence

A Chain of Command without Commanders

Reasonable Doubt

STRUCTURE OF PEACE - ISMET JONUZI

Ismet Jonuzi is a painter and sculptor who lives and works in Kosovo. In the exhibition ‘Structure of Peace’, he brought to the viewers three sculptures made of weapons which were used during the war in Kosovo and which the artist found in a factory where they had gathered to destroy them. In his artistic practices he has used these weapons to create sculptures, thus changing their function and turning them into works of art.

War in Kosovo - WADE GODDARD

Wade Goddard photographed the conflict, the armies, the destruction and the casualties in Kosovo, from late 1997 to late 1999 he worked for the New York Times and Newsweek magazine. His work did not end there because he returned to Kosovo during the years 2000 - 2001, giving his contribution to other European newspapers and magazines.

Ballafaqimi me të kaluarën - Historitë

Iniciativa për seritë e diskutimeve të hapura të ‘Ballafaqimi me të kaluarën - Historitë’ ka për qëllim tregimin e historive të njerëzve të ndryshëm, si kanë jetuar para luftës, si kanë jetuar gjatë luftës dhe si jetojnë sot. Këto diskutime mbahen në Qendrën e Dokumentimit Kosovë, hapësira publike e FDHK-së, e cila është krijuar për të informuar dhe dokumentuar luftën e Kosovës përmes ballafaqimit me të kaluarën dhe drejtësinë tranzicionale.

Arsyeja e këtyre diskutimeve është të krijojë një platformë që të ndahen përvojat e njerëzve në mënyrë që të ofrohet një kuptim më i plotë i ndikimit të luftës tek individët dhe komunitetet.

Për më tepër, diskutimet synojnë të krijojnë një mundësi që publiku të mësojë më shumë për përvojat e atyre që janë ndikuar drejtpërdrejt nga lufta. Kjo kontribuon në një kuptim më të mirë edhe të ndikimeve shoqërore, kulturore dhe ekonomike të konfliktit.

Luigj Ndou rrëfen tregimin e tij personal për ‘Ballafaqimi me të kaluarën - Historitë’ duke përshkruar vitet e '90 dhe ngjarjet që çuan në luftë. Si psikoterapeut profesionist, ai na ofron perspektivën e tij mbi luftën dhe një analizë të detajuar mbi dhunën, dhunuesit dhe torturën si mjete kryesore të regjimeve totalitare. Gjatë bombardimeve të NATO-s, ai ishte në Beograd duke përgatitur doktoraturën. Z. Ndou tregon për sfidat e jetës atje, ai na rrëfen për kapjen e tij dhe të disa shokëve nga policia serbe dhe vuajtjet si të burgosur në Beograd, ku qëndruan të mbyllur për 27 ditë në një stacion policie para se të dërgoheshin në burg.

Ramë Manaj rrëfen tregimin e tij personal për “Ballafaqimi me të Kaluarën – Historitë”. Ai e nis historinë e tij me kujtime nga fëmijëria, vështirësitë dhe distanca prej disa kilometrash vetëm për të mbërritur në shkollën e fshatit. Ai vazhdon rrëfimin duke përshkuar vitet e 90 ta, periudhën e para luftës dhe kujtimet e tij të shoqëruara me ngjarje të rëndësishme rreth themelimit të Lidhjes Demokratike të Kosovës.

Si pasojë e luftës në Kosovë, Ramë Manaj ka humbur djalin e tij Yllin dhe vëllanë më të vogël Ismajlin. Ai rrëfen peripecitë nga këndvështrimi i një familjari të të zhdukurve me dhunë dhe vështirësitë e paimagjinueshme për të zbuluar të vërtetën duke qenë ai vetë pjesë dhe dëshmitar i proceseve dhe komisioneve për të zhdukurit me dhunë të luftës.

Svetllana flet për qëndrimin e saj personal mbi nocionin e përkatësisë. Çfarë përbën komunitetin, zhvendosjen, përjetimin e humbjes dhe pikëllimin. Ajo u përpoq të hapë diskutim mbi format e ndryshme të dhunës sistematike/ politike që ndodhin në jetën tonë të përditshme (në familjet tona dhe në institucione të tjera). Të gjithë ata që janë të ndryshëm dhe/ose që nuk përputhen me normat dhe vlerat e përgjithshme shoqërore përjetojnë një formë të dhunës politike. Në kohë të errëta, llojet e tilla të politikave shpeshherë çojnë në forma më të rënda të dëmtimit, si dëbimi, pezullimi ose vdekja. Në fund ajo rrëfeu ngjarjet që çuan në verën tragjike të vitit 1999, kur gjyshërit e saj Lubica dhe Jovan Llazareviq fillimisht u rrëmbyen nga banesa e tyre në Gjakovë dhe më pas u vranë (gjyshja e Svetllanës ende zyrtarisht figuron si person i zhdukur).

Arjeta Spahiu ishte e ftuara e katërt në serinë e historive gojore për ‘Ballafaqimi me të kaluarën – Historitë’. Ajo e nis rrëfimin duke kujtuar një fëmijëri të lumtur rrethuar nga kujdesi i prindërve në mesin e një familje të gjerë në qytetin e Ferizajit. Për të është me rëndësi të bëhet dallimi i jetesës para dhe pas vitit 1999, vit ky që shënon si mbarimin e lufttës por edhe përballjen me humbjet e saj. Ky vit për Arjetën përkon me zhdukjen e babait të saj të marrë nga forcat serbe. Ajo rrëfeu peripecitë e kërkimit të vazhdueshëm të tij pas luftës, vullnetin për të mos u dorëzuar, angazhimin e saj me organizatat humanitare dhe përballjen me faktin se fatin e njëjtë të babait të saj e ndanin mijëra njerëz të tjerë në vend.

Në vazhdimësi të serisë së historive gojore, Fetije Huruglica ndau rrëfimin e saj personal për “Ballafaqimin me të kaluarën – Historitë”. Ajo e nisi rrëfimin me fëmijërinë, duke kujtuar vizitat e shpeshta mjekësore në Beograd për shkak të një defekti në zemër që nga lindja, i cili do të bëhej në të ardhmen, shtysa dhe pasioni i saj për të vazhduar shkollën për infermieri. Më tej, ajo rrefeu për përvojën me sistemin e atëhershëm shëndetësor, largimin e saj dhe të kolegeve të tjerë të QKUK nga vendi i punës dhe zëvendësimin e tyre me staf shëndetësor nga Serbia. Ajo përshkroi sfidat dhe përjetimet e saj në rrethanat e luftës në Kosovë, ndarja nga fëmijët dhe burri dhe udhëtimet në terren në zonat më të rrezikuara ku së bashku me profesionistë të tjerë, vendas dhe të huaj, u gjendën afër popullatës civile duke ofruar ndihmën e parë.